Gezonde hond !‎ > ‎Parasieten‎ > ‎

Teken

Teken zijn, net als vlooien ectoparasieten. Dat wil zeggen: parasieten die óp het dier leven. Teken zijn kleine, spinachtige insecten, variërend in grootte van een halve tot enkele mm. In Nederland komt voornamelijk de ‘harde teek’ voor : de Ixodes ricinus.

Ze hebben een levenscyclus die begint als larve en via enkele tussenstadia is de teek volwassen na zo’n 2 tot 3 jaar.
Teken zijn er het hele jaar door maar het actiefst van maart tot oktober, ze houden vooral van een beetje vochtig weer, hangen veelal in grassen en lage struiken en wanneer er een geschikte gastheer langskomt laten ze zich daarop vallen.
Ze leven van het bloed dat ze opzuigen bij mens en dier.


Er zijn teken die besmet zijn met de bacterie Borrelia burgdorferi. Deze bacterie is de veroorzaker van de ziekte van Lyme. Lyme is een plaatsje in de Amerikaanse staat Conneticut waar in 1975 een epidemie uitbrak van gewrichtsaandoeningen. Na onderzoek kwam daar dus die bacterie aan het licht. Over het aantal besmette teken is wat onduidelijkheid; veel deskundigen houden het op 10% maar er wordt ook al gesproken over 1 op de 4 teken die besmet zou zijn. De meeste honden die gebeten zijn door een geïnfecteerde teek zal echter niet de ziekte van Lyme krijgen.

De Borrelia bacterie behoort tot de familie van de spirochaeten die ook ziekten als Syfilis en Weil veroorzaken. Spirochaeten kunnen zich verspreiden via bloed en lymfe. De symptomen van de ziekte van Lyme kunnen daardoor in het hele lichaam optreden. De bacterie bevindt zich in de darm van de teek en wordt overgedragen. Als de teek bloed zuigt gaat de bacterie zich vermenigvuldigen en wordt de hond besmet via het speeksel of darminhoud van de teek.

Enkele mogelijke symptomen:
  • een rode, ringvormige plek die zich uitbreidt, deze kan soms na maanden nog zichtbaar zijn maar dit hóeft niet
  • koorts, griepachtige verschijnselen, sloomheid, gewrichtsklachten ( stijf en pijnlijk)
  • ook mogelijk: ontstekingen in de lymfevaten, aantasting centrale zenuwstelsel ( daardoor gedragsverandering als agressiviteit, epileptie enz) 
De teek heeft tijd nodig om bloed te zuigen. Indien een teek binnen 48 uur verwijderd wordt is een besmettingskans klein. Kijk de hond dus goed na na de wandeling, vooral in bosachtige gebieden met struiken en grassen. Vergeet uzelf ook niet, voor de mens geldt hetzelfde gevaar !

Misverstanden over het verwijderen van een teek

Er is veel onduidelijkheid en tegenstrijdigheid over het verwijderen van teken. Volgens sommige bronnen moet een teek absoluut niet worden gedraaid, terwijl andere bronnen juist melden dat de teek alleen moet worden gedraaid, en er niet aan moet worden getrokken.

Een misverstand is dat teken zich in de huid zouden schroeven, en in de tegenovergestelde richting kunnen worden uitgeschroefd. Teken schroeven zich niet in de huid, en kunnen dan ook niet worden uitgeschroefd. Echter, aangezien de hypostoom (steeksnuit) een soort weerhaakjes heeft, zou een licht draaiende beweging verwijdering mogelijk makkelijker kunnen maken. Draaien verhoogt waarschijnlijk wel de kans dat de hypostoom afbreekt. Over het wel of niet draaien van de teek, en met of zonder daarbij te trekken, bestaat onduidelijkheid.

Een ander misverstand is dat teken zouden loslaten als ze worden geïrriteerd met vuur, of door er in te prikken of te knijpen. Teken proberen te stikken door er iets overheen te smeren werkt ook niet. Alle methoden waarbij de teek wordt geïrriteerd, geven de kans dat de teek juist extra speeksel produceert of de maaginhoud opbraakt, waarin zich ziekteverwekkers zouden kunnen bevinden. Met de vingers een teek weghalen of met een gewone brede pincet geeft ook een kans dat er in de teek wordt geknepen, en wordt dan ook afgeraden.



Aanbevolen methode om teken te verwijderen 

Een teek kan waarschijnlijk het beste worden verwijderd met een pincet met dunne uiteinden, of met een speciale tekenverwijderaar (bijv. tekentang/tekenpincet) van goede kwaliteit. Niet elke tekenverwijderaar werkt even goed, vooral kleine teken en volgezogen teken zijn vaak lastig te verwijderen. In alle gevallen moet de teek zo dicht mogelijk op de huid worden vastgepakt bij de kop van de teek, waarbij er niet in het achterlichaam van de teek mag worden geknepen. Er mag ook niet aan het achterlichaam worden getrokken, want dan kan de teek in tweeën scheuren.
  • Stap 1: teek beetpakken met pincet
  • Stap 2: teek uit de huid trekken 
Met een pincet met dunne uiteinden pak je de teek vanaf de zijkant beet, zoals op de afbeeldingen is te zien. Trek de teek voorzichtig recht uit de huid, in de lengterichting van de hypostoom, met langzaam toenemende kracht. Teken steken vaak een beetje scheef in de huid, dus niet loodrecht op de huid. Desinfecteer het bijtwondje na verwijdering van de teek met alcohol 70% of met jodium, en was de handen goed, liefst met desinfecterende zeep. De pincet kan na gebruik in kokend water worden gedesinfecteerd of, bij een tekenverwijderaar, op een door de fabrikant aangegeven manier. 

Hoe sneller verwijderd, hoe kleiner de kans op besmetting. In de eerste 24 uur is de kans op overdracht van ziekteverwekkers nog relatief klein, maar daarna neemt de kans snel toe. Niet alle teken zijn geïnfecteerd. In Nederland kwam uit het laatste tekenonderzoek dat gemiddeld 23,6% van de teken geïnfecteerd zijn met Borreliae, en teken kunnen ook drager zijn van andere ziekteverwekkers.

Verwijder de teek bij voorkeur met een tekentang, zet deze zo dicht mogelijk op de huid zodat u de kop te pakken krijgt. 

Als de teek niet goed verwijderd is 

Als de teek niet goed verwijderd is, zodanig dat de teek gedeeltelijk verwijderd is, dan ligt het eraan hoe groot het deel is dat is blijven zitten. Als alleen de hypostoom (steeksnuit) of delen ervan achter blijft, dan zorgt dat waarschijnlijk niet of nauwelijks meer voor risico's op een infectie; wel kan het de huid irriteren. Verwijder dit zoals je een splinter zou verwijderen, bijv. met een gesteriliseerde pincet of naald. Door de beetplek nat te maken, kunnen de monddelen ook uit de huid komen. 

Maar als de kop van de teek blijft zitten, dan kunnen zich daarin nog de speekselklieren bevinden, met mogelijk ziekteverwekkers. Er is dan dus nog steeds een potentieel risico op besmetting ! Probeer het kopstuk daarom alsnog te verwijderen en als het niet lukt, raadpleeg dan een arts. 

Naast de chemische middelen die er op de markt zijn tegen teken/ vlooienwerken natuurlijke middelen ook prima, al was het alleen maar ter ondersteuning:
  • Geef uw hond knoflook door het eten: knoflook zuivert het bloed en bevordert de weerstand, parasieten houden niet van zuiver bloed en zullen daarom niet graag in hem bijten...
  • ook teatree olie is een effectief middel: vlooien, teken en andere parasieten hebben er een hekel aan; deze etherische olie kun je door de vacht wrijven, voorzichtig druppelen op de oor-aanzet, eventueel in een flacon met water wat druppels toevoegen en de hond ermee besproeien
Denk erom: Teatree is giftig voor katten !. 

Mens en hond kunnen er veel baat bij hebben.  Ik heb nog veel meer informatie over dit prachtige product van de Theeboom !